Ieder mens wil het liefst in de groeistand staan, in flow zijn. In veel gevallen zijn we dat echter niet omdat we onze ergens (vaak onbewust) onzeker of angstig over voelen. Vooral als stress en vermoeidheid toenemen is de kans dat een bepaald gedrag (het script) zich laat zien het grootst.
Het script zijn alle oude overtuigingen en gedragingen die we opgepikt hebben in onze jeugd. We hebben ze allemaal in welke manier of vorm dan ook. Als je alert bent op je scripts kun je ze sneller herkennen en ernaar handelen.

In stresssituaties zijn er drie reactiemogelijkheden:
• Vechten
• Vluchten
• Bevriezen

Deze reacties komen voor uit ons oer-verdedigingsmechanisme bij acuut gevaar. Natuurlijk kennen we nu geen acuut gevaar meer, we leven tenslotte niet tussen de wilde dieren en zitten niet in een oorlogssituatie, maar ons lichaam reageert wel op dezelfde manier als het gaat om bedreigende, niet veilige situaties.

Meestal gaan mensen dan vechten of vluchten. Bevriezen kan ook, namelijk als er twijfel is welke van de twee andere acties je lichaam zou moeten uitvoeren, bevries je. Je wordt als het ware heel passief en kunt niet meer in actie komen. Je vindt alles wel best.

Hier liggen (vaak onbewuste) angsten onder, zoals:

  • angst voor mislukking;
  • angst om niet aan de verwachtingen te voldoen;
  • angst om niet aardig gevonden te worden;
  • angst om niet geaccepteerd te worden;
  • angst om eerdere successen niet te kunnen evenaren.

Dit kan diverse gevolgen hebben, namelijk:

  • Gevolgen voor je loopbaan: afhaken of ongewenste ontwikkeling.
  • Gevolgen voor je lijf: langdurige overbelasting met als gevolg: lichamelijke klachten, stress, burn-out.
  • Gevolgen voor je geluk: gevoel van angst en onzekerheid; ongelukkig gevoel.

Mogelijke symptomen van vechten en vluchten:

Kenmerken van vechten Kenmerken van vluchten
De lat hoog leggen, streven naar perfectie. De lat laag leggen; onder de radar blijven; onduidelijk beeld van jezelf creëren; geen uitdagingen (meer) aangaan.
Keihard werken, teveel willen. Humor als masker en jezelf hierdoor ontkrachten, flirten, aandacht afleiden.
Mislukken aan jezelf toeschrijven. Succes toeschrijven aan geluk of aan je team /anderen.

Bagatelliseren, jezelf kleiner maken, ‘het is misschien stom dat ik dit zeg’.

Twijfelen of je ‘succes’ wel
reproduceerbaar is.
Moeite met vragen van goede prijs voor je diensten: jezelf onvoldoende op waarde schatten.
Veel te eerlijk zijn. Uitstellen, tijdsdruk creëren, niets afmaken, sabotage van je eigen succes, je daarachter verschuilen als iets niet af is.
Lawaai maken, bluffen (‘fake it untill you make it’) je groter voordoen dan je bent, veel netwerken en politiek bedrijven. Succes uit de weg gaan

  • Als ik win, is een ander ongelukkig.
  • Als ik teveel opval, gaat mijn kop eraf.
  • Als ik te succesvol ben, verlies ik het contact met mijn familie en vrienden, dan vinden ze me arrogant/ een opschepper
  • Als ik te bazig, te slim of te onafhankelijk ben, vindt men mij niet aardig.

 

 WerkWeerLeuk Kennisbank